Stressmanagement om je kwaliteit van leven te verhogen

Stressmanagement om je kwaliteit van leven te verhogen

Je zult vast wel te maken hebben gehad met stressvolle periodes in je leven. Stress wordt meestal gezien als iets slecht of dat het de normaalste zaak van de wereld is om stress te hebben. Niets is minder waar.

In dit artikel omschrijf ik welke vormen van stress er bestaan, wat dit doet voor je gezondheid en hoe je stress het beste kan managen, om je kwaliteit van leven te verhogen.

Wat is stress?

Stress is zowel een objectieve als subjectieve ervaring. Stressoren zijn overal om ons heen. Denk bijvoorbeeld aan licht, geluid, lucht, bepaalde voedingstoffen, sporten, werk, privé, etc.

Dit kan bewust en onbewust invloed hebben op je huidige stressniveau. Wat voor jou stressvol is, kan voor de ander niet stressvol zijn. Voor iemand kan een hele rustige omgeving in stress resulteren, terwijl voor een ander een rustige omgeving geen stress opwekt.

Het hangt er vooral vanaf wat je bent gewend en wat je huidige belastbaarheid is. Stress gaat meestal gepaard met verlies van focus en energie en het creëert onrust. Anderen merken slechts vaag dat de dagelijkse gang van zaken minder goed verloopt.

Welke vormen van stress bestaan er?

In de basis makken we onderscheid tussen 3 vormen van stress:

  1. Positieve biologische stress. Deze stress resulteert in positieve aanpassingen. Denk hierbij dat wanneer je beweegt/traint, je lichaam fitter wordt of wanneer je blootstelt aan UV straling en je huid daarop aanpast, om minder snel te verbranden.
  2. Negatieve biologische stress. Deze stress is minder goed voor onze lange termijn gezondheid. Denk hierbij aan (elektromagnetische) straling, luchtvervuiling, bepaalde chemicaliën en een verstoord circadiaans ritme.
  3. Psychologische stress. Dit wordt ook wel waargenomen stress genoemd, omdat je met je brein stress kan laten groeien of het kan negeren. Dat laatste vereist vooral veel training. Bij psychologische stress kun je denken aan deadlines missen, in een file zitten, problemen met je partner, financiële problemen, etc.

Deze vormen van stress kunnen we ook weer onderverdelen in gezonde en ongezonde stress.

Gezonde en ongezonde stress

Gezonde stress is een belasting tot aan je grens en geeft een prikkel om aan te passen, terwijl ongezonde stress ervoor zorgt dat de belasting over de grens gaat.

Bewegen is gezond, maar wanneer het niet overeenkomt met je belastbaarheid, resulteert dit in allerlei klachten. Hetzelfde telt wanneer je te lang aan het zonnen bent en je huid verbrandt.

Je lichaam onderhoudt een intern evenwicht om goed te functioneren. Dit wordt homeostase genoemd. Wanneer het interne evenwicht wordt verstoord door stress, is het mogelijk om naar een ander interne evenwicht te gaan. Dit wordt ook wel allostase genoemd.

Bij een overmaat aan stress houdt dit in dat er geen interne evenwicht wordt gerealiseerd en ontstaan er problemen.

De nadelen van ongezonde stress

Ongezonde stress draagt bij aan:

Het is daarom belangrijk om je stress te managen, zodat je ongezonde stress kan terugdringen.

Hoe manage je stress?

Stressmanagement is een breed en complex onderwerp. Er zijn 2 gebieden waar we op kunnen focussen. Dit zijn biologische- en psychologische stress.

Het managen van biologische stress

De stressoren waar wij invloed hebben en die onze weerstand tegen stress kunnen verhogen zijn zonlicht/hittetherapie, koutherapie, hypoxie, bewegen, vasten en ‘giftige’ stoffen uit de voeding zoals polyfelonen.

Om (chronische) biologische stress te managen, is het belangrijk om hier de dosis langzaam van op te voeren. Dit zorgt ervoor dat je op een gegeven moment lang kan zonnen zonder te verbranden, lang in een koud bad kan zitten of dat je elke dag kan trainen zonder dat je vermoeid raakt.

Dit proces wordt ook wel hormese (hormesis) genoemd. Het maakt je lichaam sterker en vatbaarder tegen stress. De drempel voor acute stress neemt hierdoor toe, waardoor je minder vatbaar bent voor chronische stress. Hoe cool is dat?

Waar je hierbij wel rekening mee wilt houden zijn de stressoren die in mindere mate hormese stimuleren (ons eigenlijk zwakker maken), zoals een overmaat aan zware metalen, bepaalde stralingen van de omgeving, schimmel, slechte darmfunctie, een verstoord circadiaan ritme, etc.

Het managen van psychologische stress

Psychologische stress is hetgeen waar we mee willen oppassen. Ook al stimuleert het tot op een zekere hoogte hormese, je kan al gauw over je grens heen gaan.

Daarom is het belangrijk om stil te staan bij waargenomen stress. Waarom lever het stress op? Misschien als je er goed over nadenkt is het niet iets waar je zozeer over hoeft te stressen.

Is het echter een hinder of probleem, dan wil je het direct op te lossen in plaats van het probleem te laten groeien. Als je de acute stressreacties met aandacht kunt aanpakken, voorkom je dat er ongezonde stress wordt opgebouwd.

Er zijn gelukkig verschillende manieren om waargenomen stress te managen. Vooral als het een belemmering vormt. Om te beginnen is het belangrijk om na te gaan wat de stress precies veroorzaakt en hier een oplossing voor verzinnen.

Werkstress

Heb je problemen op werk of wordt er te veel van je verwacht? Praat met je collega’s en je baas erover. Leg de situatie zo goed mogelijk voor met alle informatie die je hebt, zonder dat je te veel emotioneel betrokken raakt. Overleg het ook thuis met je partner of familie en ga vanuit daar een gesprek aan. Rondlopen met de vervelende situatie op werk, verhoogt je stressniveau.

Werk je meer dan 40 uur per week? Tijd om aan tijd management te doen, zodat je een beter balans kan vinden tussen ‘werk modus’ en ‘relax modus’.

Levensgebeurtenissen

Levensgebeurtenissen zoals een verhuizing, een verkeersongeluk, een naaste die komt te overlijden, een geboorte, je huisdier die een bepaalde aandoening/ziekte heeft, etc. zijn allemaal situaties die je stressniveau flink kunnen verhogen.

Er zoveel mogelijk over praten, je tijd nemen, alles goed proberen af te handelen, nieuwe routine vormen, etc. zijn oplossingen om je stressniveau niet verder te verhogen.

Onzeker?

Onzekerheid heeft ook veel invloed op je stressniveau. Denk hierbij aan financiën, sociale relaties, zelfbeeld, beslissingen, etc. Ga goed na wat deze onzekerheden zijn en waarom je hier onzeker over bent.

Ruzie met je partner?

Praat erover, zonder dat je te veel confronteert of ergens de schuld van geeft. Luister goed, zodat je begrijpt hoe de ander zich voelt. Loop er niet te lang mee rond, ook al komt je partner er niet zelf mee. Waar je wel rekening mee dient te houden.

Probeer geen ruzie te zoeken wanneer je slecht hebt geslapen. Je geheugen registreert neutrale dingen sneller als negatief en zal je minder objectief kunnen redeneren. Ook is het geen idee om vlak voor het slapen een bom te droppen, want verhoogt dit ook je biologische stress.

Chaos

Gebrek aan structuur draagt ook bij aan een hoger stressniveau. Door routine te vormen krijg je meer overzicht en heb je de mogelijkheid om stressvolle activiteiten te plannen, zodat je beter gebruik kan maken van hormesis.

Mindfulness-meditatie

Je lichaam is gemaakt om te gaan met acute stress en niet met chronische stress. Het bouwen van je prefrontale cortex is de sleutel tot het nemen van controle. Mindfulness-meditatie stelt je in staat om je onmiddellijk op het heden te richten, zodat de vicieuze cirkel van stress nooit begint.

Door middel van mindfulness leer je ook te accepteren dat negatieve ervaringen deel uitmaken van het leven en dat het accepteren van positieve ervaringen kortstondig zijn.

Een voorbeeld van een mindfulness-meditatie oefening is om simpelweg intens focussen op iets dat geen emotionele reactie teweegbrengt, zoals een kubus of een stoel, enkele minutenlang.

Het klinkt makkelijk, maar dit is het echt niet en het zal consistente oefening vergen. Het is makkelijk om dit te doen in een rustige, niet-stimulerende omgeving of met oordopjes in en met je ogen dicht, in een ontspannen positie.

Door hier absolute controle over te krijgen, kun je acute stressreacties terugdringen en zal stress je dienaar worden in plaats van je meester. Let wel op dat je hier de juiste sturing bij nodig hebt, omdat mindfullness-meditatie in het slechtste geval averechts werkt.

De natuur

De blootstelling aan natuur verlaagt je stress in verschillende omgevingen significant. Inspanning in de natuur wordt gezien als minder inspannend. Zelfs kanker komt minder voor in groenere gebieden.

Gelukkig kan iets simpels, zoals een aantal planten in het huis, je stressniveau al significant verlagen. Dus schaf wat planten aan en kijk of je een mooiere route naar je werk of de sportschool kunt nemen, zelfs als het lichtelijk een omweg is. En probeer meer de natuur in te trekken wanneer het leven stressvol is.

Trauma

Trauma’s zijn een complexer probleem, maar spelen ook een belangrijke rol in chronische stress. Loop je met trauma’s rond, dan is het advies om hulp in te schakelen bij een expert.

Pauzes inlassen

Ooit gedacht om je brein overdag wat meer rust te geven? Dit door elke 20-30 minuten een kleine pauze in te lassen van de werk modus waar je in bevindt. Je brein is er namelijk niet voor gemaakt om non stop door te gaan.

Tijdelijke oplossing

Sommige mensen vermijden bepaalde situaties, problemen of gevoelens in de hoop dat het vanzelf weg gaat. Het uitstellen of negeren zal het niet zomaar oplossen en zorgt weerstand ervoor dat het probleem alleen maar groter wordt. Groter dan als je het eerder had opgelost.

Conclusie

Gezonde stress is awesome, aangezien het je op lange termijn veerkrachtiger maakt. Ongezonde stress is hetgeen waar we mee willen oppassen. Dit door negatieve biologische stress terug te dringen en waargenomen stress te managen, zodat het niet omslaat in ongezonde stress.

Vond je dit artikel interessant? Download mijn gratis ebook 7 stappen om je kwaliteit van leven te verhogen.

About the author

Als (online) coach en personal trainer gespecialiseerd in shapen, sportspecifieke resultaten verbeteren en het aanleren van gedrag wat de gezondheid bevordert, bied ik jou coaching en personal training. Mijn aanpak vertaalt wetenschap naar de praktijk! Ook ben ik oprichter van SmartPT Academy. Ik help (beginnende) trainers graag op weg om kun kennis en expertise een flinke boost te geven.

Leave a Reply

Instagram

Something is wrong.
Instagram token error.

Volg mij op facebook